Breyting á framkvæmdareglugerð 2018/2067 (AVR). - 32024R1321

Með tilkomu ETS 2 eru breytingar á AVR nauðsynlegar til að tryggja sem best eftirlit með kerfinu. Þess háttar breytingar eru því meðal helstu atriða gerðarinnar, en í henni má þó einnig finna almenn atriði sem þjóna þeim tilgangi að bæta ferli vottana í ETS.  Helstu breytingar lúta að eftirfarandi:  ETS 2: Í kjölfar tilkomu ETS 2 hefur reglugerð 2018/2066 (MRR) verið breytt þannig að í henni er nú einnig fjallað um vöktun og skýrslugjöf því tengdu. Til samræmis er eðlilegt að breytingunum sé fylgt eftir með þeim breytingum á AVR sem hér um ræðir.  Umræddar breytingar snúa fyrst og fremst að útvíkkun gildissviðs AVR með þeim hætti að reglugerðin nái einnig til vottana hjá aðilum sem falla undir ETS 2 (eftirlitsskyldir aðilar). Í því felst breyting á efnisákvæði í 1. gr. AVR og gildissviðsákvæði í 2. gr. AVR, auk útvíkkunar á gildissviði fjölda annarra ákvæða sem hefðu ella eingöngu náð til rekstraraðila og flugrekenda. Má sem dæmi nefna ýmsar breytingar á 3. gr. AVR þar sem er að finna skilgreiningu ýmissa hugtaka sem er þörf á að nái einnig til eftirlitsskyldra aðila með einum eða öðrum hætti. Annað dæmi er breyting á 38. gr. AVR sem fjallar ekki einungis um hæfni vottunaraðila hjá rekstraraðilum eða flugrekendum, heldur einnig hæfni vottunaraðila hjá eftirlitsskyldum aðilum. Í því sambandi er vert að hafa í huga að ekki er sjálfgefið að t.d. vottunaraðila rekstraraðila uppfylli kröfur sem vottunaraðili eftirlitsskyldra aðila.  Í stað þess að fara þá leið að gera breytingar á eldri ákvæðum AVR um vottanir á skýrslum er nýjum kafla sem varðar vottanir á skýrslum eftirlitsskyldra aðila bætt við reglugerðina, þ.e. kafla IIIa. Gildissviði kafla II er svo breytt til samræmis þannig að hann nái einungis til vottana á skýrslum rekstraraðila og flugrekenda. Þótt þessi leið hafi  verið valin lítur kafli IIIa í meginatriðum að sömu þáttum vottunar og fjallað er um í kafla II, s.s. hvaða upplýsingum skuli veita vottunaðilum, vottunaráætlun, hvernig vottunaraðila ber að komast að niðurstöðu, vottunarskýrslu o.s.frv. Þá er efnið í rauninni lítið breytt og í flestum tilvikum er miðað við að vottanir á skýrslum í ETS 2 fari fram með mjög áþekkum hætti og vottanir á skýrslum rekstraraðila og flugrekanda. Með hliðsjón af virkni nýja kerfisins er þó óhjákvæmilegt að gera einhverjar breytingar, s.s. til að koma í veg fyrir tvítalningu á losun milli viðskiptakerfanna tveggja. Þannig má t.d. nefna að ólíkt því sem gildir um rekstraraðila og flugrekenda gerir gerðin ráð fyrir staðfestingu vottunaðila varðandi það hvort losun heyri undir ETS 2.  Fjarvettvangsheimsóknir: Gerðin mælir fyrir um nokkrar breytingar varðandi fjarvettvangsheimsóknir og lúta þær helstu að rýmri heimildum að fremur ströngum skilyrðum uppfylltum. Hjá staðbundnum stöðvum eru gerðar breytingar á kröfum m.t.t. til ákvörðunar á reiknistuðli jarðgass og hjá flugrekendum er nú gert ráð fyrir að fjarvettvangsheimsóknir séu ekki mögulegar nema notuð séu tæki skv. 2. mgr. 55. gr. MRR.   Einnig koma inn ákvæði um fjarvettvangsheimsóknir í ETS 2. Miðað er við að fyrirkomulag slíkra heimsókna verði með svipuðu sniði og hefur þekkst í ETS kerfinu. Vegna eðlismunar eru einhver afbrigði þó óhjákvæmileg. Þá má nefna að í gerðinni er mælt fyrir um að lögbært yfirvald hafi tvo mánuði til að svara umsókn um fjarvettvangsheimsóknir í ETS 2, ella teljist hún samþykkt, sbr. nýtt ákvæði gerðarinnar sem verður 6. mgr. 43. gr. v AVR.   Sjálfbært flugvélaeldsneyti:  Með hliðsjón af breytingum á ETS-tilskipuninni tengdum notkun á sjálfbæru flugvélaeldsneyti, sbr. tilskipun (ESB) 2023/958, felur gerðin í sér nýmæli hvað þær varðar. Fyrst og fremst er um að ræða nýjar mgr. við 17. gr. AVR, þ.e. 6. og 7. mgr., sem fela í sér samræmdar reglur við vottun í tengslum við notkun á sjálfbæru flugvélaeldsneyti.   Vert er að taka fram að í gerðinni er vísað til óinnleiddrar tilskipunar, þ.e. tilskipunar (ESB) 2018/2001 (RED II), og því æskilegt að gera tæknilega aðlögun við upptöku gerðarinnar í samninginn um Evrópska efnahagssvæðið (EES). Það skal þó  haft í huga að við upptöku tilskipunar (ESB) 2023/958 í EES var ekki gerð tæknileg aðlögun og í framkvæmd er ekkert til fyrirstöðu fyrir innleiðingu breytinganna hér á landi.  Sjálfbærniviðmið og minnkun á losun gróðurhúsalofttegunda:  Gerðin mælir fyrir um viðbót við 17. gr. AVR, sem verður 5. mgr., og felur í sér að við vottun losunarskýrslu skuli taka til skoðunar hvort kröfur 29. gr. (RED II) um lífeldsneyti, fljótandi lífeldsneyti og lífmassaeldsneyti séu uppfylltar. Um er að ræða breytingu sem leiðir af breytingum á MRR með reglugerð (ESB) 2020/2085.  Eins og áður segir hefur RED II  ekki verið tekin upp í EES og vegna þess því eðlilegt að við upptöku gerðarinnar sé einnig gerð tæknileg aðlögun hvað þetta atriði varðar. Það skal þó tekið fram að við upptöku fyrrgreindra breytinga á MRR í EES var ekki fengin nein aðlögun. Eftir á að hyggja má hins vegar velta upp hvort eðlilegt hefði verið að gera bæði tæknilega og efnislega aðlögun vegna þeirra breytinga. Þá tæknilegu vegna tilvísunar til RED II, en þá efnislegu vegna krafna sem leiða til þess að innlent lífeldsneyti, fljótandi lífeldsneyti eða lífmassaeldsneyti muni vart uppfylla kröfurnar þar sem vottun mun varla svara kostnaði skógarbænda hérlendis við framleiðslu eldsneytisins. Að öllum líkindum er slíkt eldsneyti hins vegar umhverfisvænna en þess háttar eldsneyti sem kemur erlendis frá og hefur hlotið umrædda vottun.  Orkuúttekt og orkustjórnunarkerfi: Vegna tilkomu orkuúttektar og orkustjórnunarkerfum í tengslum við úthlutun endurgjaldslausra losunarheimilda í staðbundinni starfsemi, sbr. 10. gr. a ETS-tilskipunarinnar, eru lagðar til breytingar á gerðinni sem mæla fyrir um samræmdar reglur við vottun henni tengdri. Aðallega er um að ræða ný ákvæði sem bætast við AVR á eftir 17. gr., þ.e.  17. gr. a og b sem leiða af þeim skyldum sem koma fram í 22. gr. a reglugerðar (ESB) 2019/331 (FAR). Unnið er að innleiðingu ákvæðisins sem kom nýtt inn í FAR með reglugerð (ESB) 2024/873 og er æskilegt að hún hafi verið tekin upp í EES áður eða á sama tíma og þessi gerð.  Fyrrgreint ákvæði um orkuúttekt og orkustjórnunarkerfi í ETS-tilskipuninni var tekið upp í EES með aðlögun vegna samspils við kröfur í tilskipun (ESB) 2012/27, en hún hefur ekki verið tekin upp í EES. Vegna þessa er nauðsynlegt að gera efnisleg aðlögun við upptöku gerðarinnar til að gæta samræmis og tryggja að skylda vottunaðila nái einnig til vottunar orkuúttektar og orkustjórnunarkerfum skv. hliðstæðum skuldbindingum í innlendri löggjöf EFTA ríkjanna, sbr. vii-lið 1. mgr. 1. gr. ákvörðunar sameiginlegu EES-nefndarinnar nr. 335/2023.  Aðferðafræði vöktunar: Vegna breytinga á kröfum til staðfestingar á aðferðarfræði vöktunar er mælt fyrir um breytingar á AVR til samræmis. Um er að ræða atriði í tengslum við kröfu um staðfestingu lögbærs yfirvalds á aðferðarfræðinni, en slíku var ekki alltaf fyrir að fara áður.  Gögn um tonnkílómetra: Með tilskipun (ESB) 2023/958 voru gerðar breytingar á ETS-tilskipuninni og fallið frá því að miða úthlutun endurgjaldslausraa losunarheimilda í flugi við gögn um tonnkílómetra. Gerðin felur þ.a.l. í sér brottfall tilvísana til slíkra gagna á fjölda staða í AVR.