32013R0549

Reglugerð 549/2013 leysir af hólmi reglugerð 2223/96. Reglugerðin kveður á um að frá og með september 2014 skulu þjóðhagsreikningar gerðir samkvæmt The European System of National and Regional Accounts (ESA 2010) í stað eldri staðals (ESA 95).
ESA 2010 er evrópsk útgáfa alþjóðlegs þjóðhagsreikningastaðals Sameinuðu þjóðanna, System of National Accounts 2008 (SNA 2008). Í meginatriðum fylgir staðall Evrópusambandsins staðli Sameinuðu þjóðanna en er þó á ýmsan hátt ítarlegri og setur nákvæmari vinnureglur til að tryggja samanburðarhæfni talna á milli Evrópuríkja.
Nýi staðallinn er frábrugðinn þeim eldri hvað varðar umfang og aðferðafræði sem að einhverju leyti endurspegla breytingar sem orðið hafa á efnahagslífi og rekstri fyrir¬tækja síðustu ár. Sumar af þessum breytingum eru þess eðlis að þær munu hafa áhrif á mat á landsfram¬leiðslu og hagvöxt.

Meðal breytinga má nefna:
Rannsóknar- og þróunarkostnaður mun teljast til fjármunamyndunar en ekki aðfanga hjá fyrirtækjum með samsvarandi hækkun landsframleiðslu.
Breyting á eignarhaldi vöru sem flutt er milli landa til frekari vinnslu mun ráða því hvort varan telst með í utanríkisviðskiptum eða ekki (goods sent for processing).
Nýjar reglur eiga að gilda við skráningu á vöruviðskiptum milli landa þegar vara er seld en kemur aldrei til landsins sem keypti vöruna (merchanting).
Stór hluti útgjalda vegna hergagna mun teljast til fjármunamyndunar en ekki samneyslu.
Skilgreiningar á fjármálagerningum hafa verið útvíkkaðar til að ná betur um afleiðusamninga o.þ.h.
Nýjar reglur um skráningu lífeyrisskuldbindinga. Ný tafla sem á að ná utan um allar skuldbindingar óháð lífeyriskerfum, þannig að hægt er að bera saman skuldbindingar einstakra ríkja óháð því hvort um fjármagnað eða ófjármagnaða lífeyriskerfi er að ræða.
Nánar kveðið á um skipting hins opinbera og fyrirtækja.
Almennt nánari skilgreiningar á meðferð fjármálafyrirtækja og sérstaklega hvað varðar eignarhaldsfélög og félög stofnuð um sérstök verkefni (special purpose entities (SPEs))
Meðferð á ofurarði (super dividends) frá opinberum fyrirtækjum.

Þar sem reglugerðin felur í sér verulegar breytingar, á nokkrum sviðum, á gerð þjóðhagsreikninga bæði hvað varðar aðferðafræði og gagnaþarfir og að reglugerðinni felur í sér að endurskoða þarf þjóðhagsreikningatölur aftur til ársins 1995 samkvæmt nýja staðlinum hefur hún veruleg áhrif á Hagstofuna.

Þjóðhagsreikningar eru kjarninn í efnahagstölfræði ríkja. Með þeim er hagsæld þjóða mæld og allir þeir sem láta sig efnahagsmál varða líta aðallega á þá sem mælikvarða á verðmætasköpun samfélagsins til lengri eða skemmri tíma. Nokkuð hefur vantað upp á að Hagstofan hafi getað staðið við allar skuldbindingar samkvæmt reglugerð 2223/96 og til þess að geta staðið við allar þær skuldbindingar sem felast í reglugerð 549/2013 er það mat Hagstofunnar að árlegur kostnaður af því nemi 65-70 milljónir króna á ári.