Reglugerð um bætta aðferðafærði verðvísitalna húsnæðisverðs - 32023R1470

Commission Implementing Regulation (EU) 2023/1470 of 17 July 2023 laying down the methodological and technical specifications in accordance with Regulation (EU) 2016/792 of the European Parliament and of the Council as regards the house price index and the owner-occupied housing price index, and amending Commission Regulation (EU) 2020/1148

  • Tillaga sem gæti verið EES-tæk

  • Gerð í skoðun hjá EES-EFTA ríkjunum

  • Drög að ákvörðun sameiginlegu nefndarinnar í skoðun

  • Ákvörðun sameiginlegu nefndarinnar samþykkt en hefur ekki öðlast gildi

  • Tekin upp í EES-samninginn og í gildi

  • Tekin upp í EES-samninginn en ekki lengur í gildi

Staða og svið tillögu/gerðar

Staða tillögu/gerðar ESB gerð sem hefur verið tekin upp í EES-samninginn og er í gildi
Svið (EES-samningur, viðauki) 21 Hagskýrslugerð
Ákvörðun sameiginlegu nefndarinnar (JCD) 110/2026
Þennan dag skulu skilyrði uppfyllt á EES-svæðinu
Staðfestur gildistökudagur
Í gildi á EES-svæðinu Já

Almennar upplýsingar

Útdráttur

Reglugerðin kveður á um aðferðarfræðilegar og tæknilegar kröfur varðandi samræmda samantekt og gerð vísitölu húsnæðisverðs og vísitölu verðlags á eigin húsnæði í samræmi við reglugerð (ESB) 2016/792. Markmiðið er að tryggja samræmda og áreiðanlega gagnasöfnun og útreikninga á verðbreytingum húsnæðis, með það að leiðarljósi að bæta samanburð milli ríkja innan EES og stuðla að bættri efnahagslegri greiningu innan EES. Með reglugerðinni eru einnig gerðar nýjar eða uppfærðar kröfur um tilkynningar og framkvæmd gagnasöfnunar, sem og gerðar breytingar á fyrri framkvæmdarreglugerð (ESB) 2020/1148. Þetta stuðlar að stöðluðu eftirliti og meginreglum við vinnslu og miðlun gagna, sem eru nauðsynlegar fyrir stefnumótun á sviði húsnæðismarkaðar og hagstjórnar. Gerðin kallar á talsverða vinnu hjá Hagstofu Íslands við að innleiða og aðlaga samræmda evrópska aðferðafræði fyrir íslenskar aðstæður.

Nánari efnisumfjöllun

Framkvæmdarreglugerð framkvæmdastjórnarinnar (ESB) 2023/1470 setur fram nákvæmar aðferðafræðilegar og tæknilegar forskriftir sem fyrirmæli í reglugerð (ESB) 2016/792 gera ráð fyrir varðandi vísitölu húsnæðisverðs (e. house price index, HPI) og verðvísitölu fyrir búsetu í eigin húsnæði (e. owner-occupied housing price index, OOHP). Regugerðin er mikilvægur þáttur í samræmingu og bættum gæðum hagskýslugerðar á þessum sviðum og tryggir samanburðarhæfni gagna milli aðildarríkja ESB og ríkja á EES-svæðinu. Reglugerðin kveður á um ítarlega aðferðafræði varðandi gagnasöfnun, útreikninga og framsetningu vísitölu húsnæðisverðs (HPI) og verðvísitölu fyrir búsetu í eigin húsnæði (OOHP). Þar eru nánar skilgreindar kröfur til gagnaheimilda, tíðni og umfang gagnaöflunar, flokkun og skilgreining upplýsinga eftir eiginleikum fasteigna (svo sem stærð, staðsetningu og byggingarári), auk fyrirmæla um hvernig eigi að leiðrétta og samræma gögn með það að markmiði að koma í veg fyrir skekkjur. Lögð er áhersla á notkun heildstæðra og áreiðanlegra heimilda, það að beita vandaðri úttaksgerð, og að fylgja viðurkenndum reikniaðferðum, til dæmis þegar meta þarf áhrif endurbóta eða breytinga á eigendum. Í reglugerðinni eru jafnframt lagðar skyldur á hagstofur aðildarríkja um skil á lýsigögnum til Eurostat, þar sem fram kemur hvernig gagnaöflun, flokkun, reikning og samsetningu vísitölunnar er háttað. Áhersla er lögð á gagnsæi og að hægt sé að rekja allar breytingar eða endurmat niðurstaðna. Með reglugerðinni er einnig framkvæmdarreglugerð (ESB) 2020/1148 breytt að því leyti sem þessar tvær vísitölur eru viðurkenndar og samþættar inn í viðmið ESB um tölfræðilegar upplýsingar á sviði húsnæðis. Á heildina litið eykur reglugerðin samræmi, gæði og gagnsæi í öflun og úrvinnslu tölfræðilegra upplýsinga um húsnæðisverð og markað fyrir húsnæði í eigu eigenda. Hún auðveldar þannig stjórnvöldum, hagfræðingum og stefnumótendum að greina þróun húsnæðismarkaða og veita viðeigandi upplýsingagrundvöll fyrir ákvarðanatöku og eftirfylgni með þróun húsnæðisverðs og aðgengi almennings að húsnæði.

Staða innan stjórnsýslunnar

Stofnun hefur lokið yfirferð Já
Þörf á aðlögun í ákvörðun sameiginlegu nefndarinnar Ekki þörf á aðlögun
Fagráðuneyti hefur lokið vinnu við upplýsingablað og samþykkir drög að ákvörðun sameiginlegu nefndarinnar Já
Alþingi hefur lokið mati sínu Á ekki við
Utanríkisráðuneyti hefur veitt samþykki fyrir því að drög að ákvörðun sameiginlegu nefndarinnar séu send til ESB Já

Innleiðing

Innleiðing Reglugerð - breyting eða ný
Tilgreinið hvaða lög eða reglugerð þarf að setja eða breyta Uppfæra þarf reglugerð 777/2016 um um gildistöku og innleiðingu tiltekinna gerða Evrópusambandsins á sviði hagskýrslugerðar sem á sér stoð í lögum nr. 163/2007 um Hagstofu Íslands og opinbera hagskýrslugerð
Staða innleiðingarvinnu Innleiðing ekki hafin

Samráð

Samráð Nei

Áhrif

Nánari útskýring á kostnaði, þ.á.m. á hvern hann fellur Framkvæmd gerðarinnar mun kalla á vinnuframlag sem samsvarar tveimur fullum störfum í tvö ár þar sem fram færi skoðun gagnalinda, uppsetning á gagnasöfnun, þróun á aðferðum til útreikninga og uppsetning á heildstæðu úrvinnslukerfi fyrir gagnavinnslu, greiningu og birtingu niðurstaðna. Einnig þarf að innleiða og aðlaga samræmda evrópska aðferðafræði fyrir íslenskar aðstæður þannig að þarfir innlendra notenda væru fyllilega uppfylltar en málefnasviði kallar á sérstaklega varfærna og vandaða nálgun þar sem húsnæðisverðsútreikingar snerta mjög breiða hagsmuni og þar á meðal almennings. Rekstur og viðhald á þessari hagskýrslugerð að innleiðingu lokinni væri varanlega eitt fullt starf sérfræðings. Miðað við kostnaðarforsendur Hagstofu Íslands er því kostnaður 52 milljónir króna við innleiðingu fyrstu tvö árin og fastur kostnaður við einn sérfræðing til að verkefninu til framtíðar væru 26 milljónir.
Áætlaður kostnaður hins opinbera Aukakostnaður

Ábyrgðaraðilar

Ábyrgt ráðuneyti Forsætisráðuneytið
Ábyrg stofnun Hagstofa

Samþykktar gerðir birtar í Stjórnartíðindum ESB

CELEX-númer 32023R1470
Þennan dag skulu skilyrði uppfyllt í ESB
Samþykkt tilvísun í Stjórnartíðindi ESB OJ L 181, 18.7.2023, p. 1
Þennan dag skulu skilyrði uppfyllt í ESB

Vinnslustig (pipeline stage)

Dagsetning tillögu ESB
C/D numer D089855/01
Dagsetning tillögu
Samþykktardagur i ESB

Ákvörðun sameiginlegu nefndarinnar

Sendingardagur EFTA á drögum að ákvörðun sameiginlegu nefndarinnar til framkvæmdastjórnarinnar
Staðfestur gildistökudagur
Tilvísun í EES-viðbæti EEA Supplement No 41, 25.6.2026, p. 109
Tilvísun í stjórnartíðindi ESB OJ L, 2026/1302, 25.6.2026

Breytir (Modifies)

32020R1148 amends Tekin upp í EES-samninginn og í gildi
32016R0792 based on Tekin upp í EES-samninginn og í gildi