32026R1184

Reglugerð (ESB) 2026/1184 setur samevrópskan ramma um stjórnun og nýtingu afkastagetu járnbrautainnviða á samevrópska járnbrautasvæðinu. Megintilgangurinn er að tryggja að úthlutun járnbrautarrýmis milli mismunandi notenda, svo sem farþega-, vöruflutninga- og alþjóðlegra þjónustuleiða, fari fram með samræmdari, gagnsærri og skilvirkari hætti. Með reglunum er leitast við að bæta samhæfingu á milli innviðastjórnenda og járnbrautarfyrirtækja, draga úr árekstrum í áætlunargerð og efla getu kerfisins til að mæta bæði innlendum og landamæralausum flutningsþörfum. Reglugerðin er hluti af frekari samþættingu járnbrautamarkaðarins og styður markmið um betri nýtingu innviða, aukna samkeppni og bætt tengsl milli aðildarríkja. Reglugerðin gerir jafnframt breytingar á tilskipun 2012/34/ESB, sem er lykilréttarheimild um sameiginlegt evrópskt járnbrautakerfi, með það að markmiði að skýra og samræma reglur um stjórnun afkastagetu og aðgang að innviðum. Þá fellur reglugerð (ESB) nr. 913/2010 úr gildi, en hún hafði áður verið grundvöllur fyrir sérstaka umgjörð um alþjóðlega járnbrautarflutningskorridora. Með brottfalli hennar er stefnt að einfaldara og heildstæðara kerfi þar sem reglur um alþjóðlegar leiðir og almenna innviðastjórnun falla betur að sama lagaramma. Þetta hefur í för með sér að áhersla færist á samræmdar verklagsreglur, sameiginlega áætlanagerð og aukið samstarf milli stjórnvalda, innviðastjórnenda og rekstraraðila. Fyrir aðildarríki felur reglugerðin í sér auknar kröfur um skipulagningu, forgangsröðun og samhæfingu við úthlutun afkastagetu á járnbrautakerfinu, sérstaklega þegar um er að ræða alþjóðlega umferð eða takmarkaða innviðagetu. Innviðastjórnendur þurfa að vinna eftir skýrari ferlum um úthlutun, birtingu upplýsinga og samráð við notendur innviða, þannig að jafnræði og gagnsæi séu tryggð. Reglugerðin getur einnig haft áhrif á áætlanagerð, rekstur og fjárfestingu á járnbrautum, þar sem markmiðið er að nýta tiltæka afkastagetu betur og draga úr hindrunum fyrir þjónustu yfir landamæri. Hér er um að ræða gerð á sviði járnbrautasamgangna sem ekki þarf að innleiða á Íslandi.