STS-reglugerðin - 32017R2402
Regulation (EU) 2017/2402 of the European Parliament and of the Council of 12 December 2017 laying down a general framework for securitisation and creating a specific framework for simple, transparent and standardised securitisation, and amending Directives 2009/65/EC, 2009/138/EC and 2011/61/EU and Regulations (EC) No 1060/2009 and (EU) No 648/2012 - STS
Reglugerð Evrópuþingsins og ráðsins (ESB) 2017/2402 frá 12. desember 2017 um almennan ramma fyrir verðbréfun og gerð sértæks ramma fyrir einfalda, gagnsæja og staðlaða verðbréfun, og um breytingu á tilskipunum 2009/65/EB, 2009/138/EB og 2011/61/ESB og reglugerðum (EB) nr. 1060/2009 og (ESB) nr. 648/2012
-
Tillaga sem gæti verið EES-tæk
-
Gerð í skoðun hjá EES-EFTA ríkjunum
-
Drög að ákvörðun sameiginlegu nefndarinnar í skoðun
-
Ákvörðun sameiginlegu nefndarinnar samþykkt en hefur ekki öðlast gildi
-
Tekin upp í EES-samninginn og í gildi
-
Tekin upp í EES-samninginn en ekki lengur í gildi
Staða og svið tillögu/gerðar
| Staða tillögu/gerðar | ESB gerð sem hefur verið tekin upp í EES-samninginn og er í gildi |
|---|---|
| Tegund gerðar | Reglugerð |
| Svið (EES-samningur, viðauki) | 09 Fjármálaþjónusta, 09.03 Kauphöll og verðbréf |
| Ákvörðun sameiginlegu nefndarinnar (JCD) | 145/2024 |
| Samþykktardagur ákvörðunar sameiginlegu nefndarinnar | |
| Þennan dag skulu skilyrði uppfyllt á EES-svæðinu | |
| Staðfestur gildistökudagur | |
| Í gildi á EES-svæðinu | Já |
Almennar upplýsingar
Útdráttur
Reglugerð (ESB) 2017/2402 kveður á um almennan ramma fyrir verðbréfun og gerð sértæks ramma fyrir einfalda, gagnsæja og staðlaða verðbréfun (STS-reglugerðin). Verðbréfun er ein tegund fjármögnunarviðskipta fjármálastofnana og álitin mikilvægur þáttur í vel starfhæfum fjármálamarkaði, enda sé hún byggð á traustu skipulagi. Innleidd með lögum nr. 71/2025 um verðbréfun.
Nánari efnisumfjöllun
Reglugerð (ESB) 2017/2402 kveður á um almennan ramma fyrir verðbréfun og gerð sértæks ramma fyrir einfalda, gagnsæja og staðlaða verðbréfun (STS-reglugerðin). Verðbréfun er ein tegund fjármögnunarviðskipta fjármálastofnana og álitin mikilvægur þáttur í vel starfhæfum fjármálamarkaði, enda sé hún byggð á traustu skipulagi. STS-reglugerðin tók gildi í ESB í ársbyrjun 2019.Með verðbréfun er átt við viðskiptasamning eða kerfisfyrirkomulag þar sem greiðslufallsáhætta tengd kröfu eða kröfusafni (áhættuskuldbindingu eða safni áhættuskuldbindinga), t.d. lánasafni, er lagskipt í hluta (áhættulög) og umbreytt í framseljanlegar verðbréfaðar afurðir sem seldar eru til fjárfesta. Hagnaður fjárfestis er háður afkomunni af undirliggjandi kröfu eða kröfusafni og forgangsröðun áhættulaga ákvarðar dreifingu taps á líftíma viðskiptasamningsins eða kerfisfyrirkomulagsins. Verðbréfun er ein tegund fjármögnunarviðskipta fjármálastofnana og álitin mikilvægur þáttur í vel starfhæfum fjármálamarkaði, enda sé hún byggð á traustu skipulagi. Verðbréfun gerir mögulega breiðari dreifingu áhættu innan fjármálageirans og getur hjálpað til að losa um fjármagn á efnahagsreikningi upphafsaðila, sem aftur gerir frekari lánveitingar til atvinnulífsins mögulegar, eins og segir í 4. lið inngangsorða STS-reglugerðarinnar. Almennt geti verðbréfun aukið skilvirkni fjármálakerfisins og stuðlað að auknum fjárfestingartækifærum.Markmið STS-reglugerðarinnar er að koma á styrkri lagaumgjörð í kringum verðbréfunarviðskipti með það að markmiði að draga úr áhættunni sem felst í verðbréfun og tryggja aðgreiningu einfaldra, gagnsærra og staðlaðra verðbréfunarafurða frá flóknum, ógagnsæjum og áhættusamari afurðum. Í reglugerðinni eru helstu lykilhugtök verðbréfunar skilgreind og settar fram almennar kröfur sem gerðar eru til allra tegunda verðbréfunar, auk þess sem settar eru fram sértækar kröfur til nýrrar og staðlaðrar tegundar verðbréfunar, svokallaðrar STS-verðbréfunar (e. simple, transparent and standardized).Af almennum kröfum STS-reglugerðarinnar til allra tegunda verðbréfunar má nefna að sala til almennra fjárfesta er háð takmörkunum (3. gr.), kröfur um áreiðanleikakönnun gilda um alla stofnanafjárfesta (5. gr.), gerð er krafa um eftirhald áhættu (6. gr.), gagnsæiskröfur skilgreindar og skulu upplýsingar gerðar tiltækar verðbréfunarskrá (7. gr.), bann lagt við endurverðbréfun (8. gr.) og kveðið á um beitingu sömu viðmiða um lánveitingu á áhættuskuldbindingar sem til stendur að verðbréfa og þeim sem upphafsaðili, umsýsluaðili og upphaflegir lánveitendur beita á óverðbréfaðar skuldbindingar (9. gr.).Sértækar kröfur eru skilgreindar til einfaldrar, gagnsærrar og staðlaðrar verðbréfunar í 4. kafla STS-reglugerðarinnar (með áorðnum breytingum) og ekki heimilt að nota auðkenninguna ´STS´ um aðra verðbréfunargerninga en rúmast innan gildissviðs hans:Í fyrsta lagi er um að ræða hefðbundna STS-verðbréfun án eignatryggðra skammtímaskuldabréfa (19.-22. gr.).Í öðru lagi STS-verðbréfun eignatryggðra skammtímaskuldabréfa (23.-26. gr.).Í þriðja lagi STS-verðbréfun á efnahagsreikningi upphafsaðila, þ.e. svokölluð gerviverðbréfun sem uppfyllir kröfur 26. gr. a-26. gr. e.Verðbréfunaraðilum í EFTA ríkjunum innan EES ber að tilkynna Eftirlitsstofnun EFTA um að STS-verðbréfun uppfylli kröfur samkvæmt framangreindu (þ.e. svonefnd STS-tilkynning, sbr. 27. gr.), svo og án tafar ef breyting verður þar á, og skal birta opinberlega lista yfir allar verðbréfanir sem STS-tilkynningar berast um. Fela má þriðja aðila, með starfsleyfi samkvæmt 28. gr. STS-reglugerðarinnar, að sannprófa að STS-viðmið séu uppfyllt.Ákvæði 3. kafla STS-reglugerðarinnar (10.-17. gr.) fjalla um skilyrði og verklag við skráningu verðbréfunarskrár hjá Evrópsku verðbréfamarkaðseftirlitsstofnuninni (ESMA). Að því er EFTA ríkin innan EES-varðar gegnir Eftirlitsstofnun EFTA hlutverki ESMA, með vísan til laga um evrópskt eftirlitskerfi á fjármálamarkaði, nr. 24/2017. Afleiðuviðskiptaskrá sem þegar er skráð skv. reglugerð (ESB) nr. 648/2012 (sbr. lög nr. 15/2018 um afleiðuviðskipti, miðlæga mótaðila og afleiðuviðskiptaskrár) getur óskað eftir framlengingu skráningar sem verðbréfunarskrá.Áhersla er lögð á að efla bæði eindar- og þjóðhagsvarúðareftirlit með verðbréfamarkaði í STS-reglugerðinni, enda brýnt að taka tillit til mögulegrar áhættu af aukinni innbyrðis samtengingu og óhóflegri skuldsetningu sem verðbréfun getur skapað. Samkvæmt reglugerðinni ber aðildarríkjum að tryggja lögbærum yfirvöldum allar nauðsynlegar valdheimildir til að þau geti sinnt eftirliti með því að farið sé að kröfunum auk þess sem Evrópsku verðbréfamarkaðseftirlitsstofnuninni (ESMA) og Evrópska kerfisáhætturáðinu (ESRB) eru falin tiltekin eftirlitshlutverk.STS-reglugerðin tók gildi í ESB 1. janúar 2019. Henni var breytt með reglugerð (ESB) 2021/557 er miðaði sérstaklega að því að gera lánastofnunum kleift að draga út kostnaði og losa um fjármagn fyrir endurbótaferlið eftir efnahagslega áfallið sem heimsfaraldur kórónuveiru hefur valdið. Upphafleg STS-reglugerð heimilaði eingöngu að verðbréfanir með raunverulegu framsali væru merktar sem STS, en með breytingareglugerðinni var opnað á verðbréfun á efnahagsreikningi upphafsaðila, að uppfylltum nánari skilyrðum. Hún er innleidd hér á landi með lögum nr. 71/2025 um verðbréfun.
Staða innan stjórnsýslunnar
| Stofnun hefur lokið yfirferð | Já |
|---|---|
| Þörf á aðlögun í ákvörðun sameiginlegu nefndarinnar | Tæknilegri aðlögun, Efnislegri aðlögun |
| Fagráðuneyti hefur lokið vinnu við upplýsingablað og samþykkir drög að ákvörðun sameiginlegu nefndarinnar | Já |
| Alþingi hefur lokið mati sínu | Já |
| Utanríkisráðuneyti hefur veitt samþykki fyrir því að drög að ákvörðun sameiginlegu nefndarinnar séu send til ESB | Já |
| Sent til Alþingis | |
| Utanríkisráðuneyti hefur veitt samþykki fyrir því að drög að ákvörðun sameiginlegu nefndarinnar séu send til ESB |
Innleiðing
| Innleiðing | Lagasetning/lagabreyting |
|---|---|
| Tilgreinið hvaða lög eða reglugerð þarf að setja eða breyta | Lög nr. 71/2025 um verðbréfun |
| Staða innleiðingarvinnu | Innleiðingarvinnu lokið (tilkynnt til ESA – form 1) eða þarfnast ekki innleiðingar |
Samráð
| Samráð | Já |
|---|---|
| Samráðsgátt | https://island.is/samradsgatt/mal/3497 |
| Niðurstöður samráðs | Birt voru áform um lagasetningu vegna STS-pakkans, sumarið 2023. Engar umsagnir/athugasemdir bárust. Framlagning frumvarp er áformuð á haustþingi 2024. |
Áhrif
| Áætlaður kostnaður hins opinbera | Enginn |
|---|---|
| Mat á áhrifum og sérstökum hagsmunum Íslands |
Markmið STS-reglugerðarinnar er að draga úr áhættunni sem felst í verðbréfun og tryggja aðgreiningu einfaldra, gagnsærra og staðlaðra verðbréfunarafurða frá flóknum, ógagnsæjum og áhættusamari afurðum. Með nýjum lögum verður gagnsæi aukið, samkeppni jafnast, alþjóðleg samleitni meiri og eftirlit styrkt. Samkvæmt upplýsingum frá Seðlabanka Íslands hefur ekki verið mikið um verðbréfun hér á landi á undanförnum árum, en styrkari lagaumgjörð kann að gera þetta álitlegri kost við fjármögnun en ella. Ekki er gert ráð fyrir fjárhagsáhrifum á ríkissjóð. Hugsanlega verður þó þörf á hækkun eftirlitsgjaldsins sem stendur undir rekstri Fjármálaeftirlitsins. Fjármálaeftirlit Seðlabanka Íslands er í stakk búið til að takast á við eftirlit með framkvæmd fyrirhugaðra laga. Fyrirhuguð löggjöf ætti að hafa jákvæð áhrif á fjármálastöðugleika, með vísan til aukinna krafna um upplýsingagjöf, stöðlun og áhættuþátttöku þeirra sem koma að verðbréfun. Verðbréfun gerir mögulega breiðari dreifingu áhættu innan fjármálageirans og getur hjálpað til að losa um fjármagn á efnahagsreikningi upphafsaðila, sem aftur gerir frekari lánveitingar til atvinnulífsins mögulegar, eins og segir í 4. lið inngangsorða STS-reglugerðarinnar. Almennt geti verðbréfun aukið skilvirkni fjármálakerfisins og stuðlað að auknum fjárfestingartækifærum. |
Ábyrgðaraðilar
| Ábyrgt ráðuneyti | Fjármála- og efnahagsráðuneytið |
|---|---|
| Ábyrg stofnun | Seðlabanki Íslands |
Samþykktar gerðir birtar í Stjórnartíðindum ESB
| CELEX-númer | 32017R2402 |
|---|---|
| Þennan dag skulu skilyrði uppfyllt í ESB | |
| Samþykkt tilvísun í Stjórnartíðindi ESB | OJ L 347, 28.12.2017, p. 35 |
| Þennan dag skulu skilyrði uppfyllt í ESB |
Vinnslustig (pipeline stage)
| COM numer | COM(2015) 472 |
|---|---|
| Dagsetning tillögu ESB | |
| Dagsetning tillögu | |
| Samþykktardagur i ESB |
Drög að ákvörðun sameiginlegu nefndarinnar
| Stjórnskipulegum fyrirvara aflétt (Liechtenstein) | |
|---|---|
| Stjórnskipulegum fyrirvara aflétt (Ísland) | |
| Stjórnskipulegum fyrirvara aflétt (Noregur) |
Ákvörðun sameiginlegu nefndarinnar
| Sendingardagur EFTA á drögum að ákvörðun sameiginlegu nefndarinnar til framkvæmdastjórnarinnar | |
|---|---|
| Samþykktardagur | |
| Staðfestur gildistökudagur | |
| Tilvísun í EES-viðbæti | EEA Supplement No 72, 3.10.2024, p. 45 |
| Tilvísun í stjórnartíðindi ESB | OJ L, 2024/2433, 3.10.2024 |
Staða innleiðingar samkvæmt ESA
| Staða innleiðingar á Íslandi samkvæmt ESA | Græn: Innleitt |
|---|---|
| Viðeigandi lög/reglugerði |
Tillögur að breytingum (Proposed amendments)
| COM(2025) 943 52025PC0943 |
Tillaga sem gæti verið EES-tæk |
| COM(2025) 826 52025PC0826 |
Tillaga sem gæti verið EES-tæk |
Breytt af (Modified by)
| 32024R1700 | based on, completes | Tekin upp í EES-samninginn og í gildi |
| 32024R0920 | based on, completes | Tekin upp í EES-samninginn og í gildi |
| 32023R2175 | based on, completes | Tekin upp í EES-samninginn og í gildi |
| 32021R1415 | based on, completes | Tekin upp í EES-samninginn og í gildi |
| 32021R0557 | amends | Tekin upp í EES-samninginn og í gildi |
Breytir (Modifies)
| 32012R0648 | amends, does deletion of, does insertion of, does replacement of | Tekin upp í EES-samninginn og í gildi |
| 32011L0061 | amends, does replacement of | Tekin upp í EES-samninginn og í gildi |
| 32009R1060 | amends, does deletion of, does replacement of | Tekin upp í EES-samninginn og í gildi |
| 32009L0138 | amends, does deletion of, does replacement of | Tekin upp í EES-samninginn og í gildi |
| 32009L0065 | amends, does replacement of | Tekin upp í EES-samninginn og í gildi |
