Reglugerð um gæði og öryggi efna af mannlegum uppruna sem ætluð eru til notkunar í mönnum. - 32024R1938

Regulation (EU) 2024/1938 of the European Parliament and of the Council of 13 June 2024 on standards of quality and safety for substances of human origin intended for human application and repealing Directives 2002/98/EC and 2004/23/EC


iceland-flag
Þýðing EES-gerðar birtist hér á íslensku við upptöku í EES-samninginn og birtingu í EES-viðbæti.
  • Tillaga sem gæti verið EES-tæk

  • Gerð í skoðun hjá EES-EFTA ríkjunum

  • Drög að ákvörðun sameiginlegu nefndarinnar í skoðun

  • Ákvörðun sameiginlegu nefndarinnar samþykkt en hefur ekki öðlast gildi

  • Tekin upp í EES-samninginn og í gildi

  • Tekin upp í EES-samninginn en ekki lengur í gildi

Staða og svið tillögu/gerðar

Staða tillögu/gerðar ESB gerð í skoðun hjá Íslandi, Liechtenstein og Noregi til upptöku í EES-samninginn
Svið (EES-samningur, bókun) 31 um samvinnu á sérstökum sviðum utan marka fjórþætta frelsisins

Almennar upplýsingar

Útdráttur

Reglugerð (ESB) 2024/1938 setur samræmdar reglur um gæði og öryggi efna af mannlegum uppruna sem ætluð eru til notkunar í mönnum. Meginmarkmið reglugerðarinnar er að tryggja aukna vernd gjafa og þega, sem og barna sem verða til með tæknifrjóvgun, og stuðla að samræmdum kröfum um öryggi, gæði, áhættustýringu, rekjanleika og eftirlit. Reglugerðin tekur meðal annars til öflunar, prófunar, vinnslu, varðveislu, geymslu og dreifingar þessara efna og kveður á um skráningu og leyfisveitingar til starfseininga sem annast slíka starfsemi. Jafnframt er lögð áhersla á að tryggja samfellu í aðgengi að mikilvægum efnum úr mannslíkamanum, efla samstarf eftirlitsstjórnvalda og skapa sveigjanlegan lagaramma sem tekur mið af vísindalegum og tæknilegum framförum. Reglugerðin kemur í stað tilskipana 2002/98/EB um blóð og blóðhluta og 2004/23/EB um vefi og frumur og miðar að aukinni samræmingu reglna og framkvæmdar innan Evrópusambandsins. Hún hefur því mikilvæg áhrif á stjórnsýslu og eftirlit aðildarríkja, þar sem hún krefst aukinnar samhæfingar milli yfirvalda, stofnana og heilbrigðisstarfsfólks sem meðhöndlar efni af mannlegum uppruna. Fyrir EES-rétt felur þetta í sér mikilvæga uppfærslu á regluverki sem miðar að meiri réttarvissu, sameiginlegum gæðastöðlum og betri vernd almennings. 

Nánari efnisumfjöllun

Reglugerð (ESB) 2024/1938 setur heildstæðan og samræmdan ramma um gæðakröfur og öryggi fyrir efni úr mönnum sem ætlað er til meðferðar á einstaklingum. Hún nær einkum til blóðs, vefja, frumna og annarra sambærilegra líffræðilegra afurða og byggist á þeirri meginforsendu að vernd gjafa og þega skuli vera í fyrirrúmi á öllum stigum ferlisins. Reglugerðin felur í sér sameiginlegar lágmarkskröfur um söfnun, prófun, vinnslu, varðveislu, geymslu, dreifingu og notkun slíkra efna, þannig að tryggja megi jafnt öryggi og gæði innan EES óháð því hvar þjónustan fer fram. Megináhersla reglugerðarinnar er á áhættustýringu, rekjanleika og eftirlit. Kveðið er á um skýrari kröfur til stofnana og aðila sem annast meðhöndlun efna úr mönnum, m.a. um innri gæðakerfi, skráningu atvika, skýrslugjöf og viðbrögð við frávikum eða hættum sem geta haft áhrif á öryggi. Þá er gert ráð fyrir betri samhæfingu milli aðildarríkja, með aukinni upplýsingaskiptingu og sameiginlegum viðmiðum, þannig að auðveldara verði að bregðast við nýjum áhættum, tækniþróun og yfirfærslu efna milli landa. Reglugerðin styrkir jafnframt eftirlitshlutverk stjórnvalda og leggur áherslu á að opinber stjórnsýsla hafi skýran aðgang að gögnum og heimildum til að fylgjast með að kröfum sé fylgt. Með gildistöku reglugerðarinnar eru tilskipanir 2002/98/EB og 2004/23/EB felldar úr gildi og þar með er horfið frá fyrri kerfi þar sem innleiðing gat verið mismunandi milli ríkja. Í stað þess kemur beint gilt, samræmt regluverk sem á að tryggja meiri réttaröryggi, betri samanburðarhæfni og samræmda framkvæmd innan EES. Fyrir íslensk stjórnvöld og heilbrigðisyfirvöld felur þetta í sér að meta þurfi hvort lagaumhverfi, verklag, leyfisveitingar, eftirlit og faglegar kröfur þurfi að aðlaga að nýjum skyldum. Áhrifin geta orðið víðtæk, bæði á skipulag heilbrigðisþjónustu og á þá aðila sem annast söfnun og meðhöndlun líffræðilegra efna, þar sem leggja þarf áherslu á samræmda framkvæmd, aukið öryggi og skýra ábyrgð allrar keðjunnar frá gjafa til þega.

Staða innan stjórnsýslunnar

Stofnun hefur lokið yfirferð Já
Þörf á aðlögun í ákvörðun sameiginlegu nefndarinnar Ekki þörf á aðlögun
Fagráðuneyti hefur lokið vinnu við upplýsingablað og samþykkir drög að ákvörðun sameiginlegu nefndarinnar Já
Alþingi hefur lokið mati sínu Nei
Utanríkisráðuneyti hefur veitt samþykki fyrir því að drög að ákvörðun sameiginlegu nefndarinnar séu send til ESB Nei

Innleiðing

Innleiðing Lagasetning/lagabreyting
Tilgreinið hvaða lög eða reglugerð þarf að setja eða breyta Frumvarp til innleiðingar á reglugerðinni verður lagt fram á 158. löggjöfarþingi.
Staða innleiðingarvinnu Innleiðing í vinnslu

Samráð

Samráð Nei

Áhrif

Áætlaður kostnaður hins opinbera Ekki vitað

Ábyrgðaraðilar

Ábyrgt ráðuneyti Heilbrigðisráðuneytið
Ábyrg stofnun Embætti landlæknis
Aðrar stofnanir sem hafa aðkomu Lyfjastofnun

Samþykktar gerðir birtar í Stjórnartíðindum ESB

CELEX-númer 32024R1938
Þennan dag skulu skilyrði uppfyllt í ESB
Samþykkt tilvísun í Stjórnartíðindi ESB OJ L, 2024/1938, 17.7.2024
Þennan dag skulu skilyrði uppfyllt í ESB

Vinnslustig (pipeline stage)

COM numer COM(2022) 338
Dagsetning tillögu ESB
Dagsetning tillögu
Samþykktardagur i ESB

Tillögur að breytingum (Proposed amendments)

COM(2025) 1022
52025PC1022(01)
Proposal for a Regulation of the European Parliament and of the Council .../... on establishing a framework of measures for strengthening Union’s biotechnology and biomanufacturing sectors particularly in the area of health and amending Regulations (EC) No 178/2002, (EC) No 1394/2007, (EU) No 536/2014, (EU) 2019/6, (EU) 2024/795 and (EU) 2024/1938 (European Biotech Act) Tillaga sem gæti verið EES-tæk
COM(2025) 1022
52025PC1022
Proposal for a Regulation of the European Parliament and of the Council .../... on establishing a framework of measures for strengthening Union’s biotechnology and biomanufacturing sectors particularly in the area of health and amending Regulations (EC) No 178/2002, (EC) No 1394/2007, (EU) No 536/2014, (EU) 2019/6, (EU) 2024/795 and (EU) 2024/1938 (European Biotech Act) Tillaga sem gæti verið EES-tæk

Breytt af (Modified by)

COM(2025) 1022
52025PC1022(01)
proposes to amend Proposal for a Regulation of the European Parliament and of the Council .../... on establishing a framework of measures for strengthening Union’s biotechnology and biomanufacturing sectors particularly in the area of health and amending Regulations (EC) No 178/2002, (EC) No 1394/2007, (EU) No 536/2014, (EU) 2019/6, (EU) 2024/795 and (EU) 2024/1938 (European Biotech Act) Tillaga sem gæti verið EES-tæk
COM(2025) 1022
52025PC1022
proposes to amend Proposal for a Regulation of the European Parliament and of the Council .../... on establishing a framework of measures for strengthening Union’s biotechnology and biomanufacturing sectors particularly in the area of health and amending Regulations (EC) No 178/2002, (EC) No 1394/2007, (EU) No 536/2014, (EU) 2019/6, (EU) 2024/795 and (EU) 2024/1938 (European Biotech Act) Tillaga sem gæti verið EES-tæk
32025R1467 based on Commission Implementing Regulation (EU) 2025/1467 of 18 July 2025 laying down rules for the application of Regulation (EU) 2024/1938 of the European Parliament and of the Council as regards the technical specifications for the EU SoHO Platform to exchange information concerning substances of human origin intended for human application Gerð í skoðun hjá EES EFTA-ríkjunum

Breytir (Modifies)

COM(2022) 338
52022PC0338
adopts Regulation (EU) 2024/1938 of the European Parliament and of the Council of 13 June 2024 on standards of quality and safety for substances of human origin intended for human application and repealing Directives 2002/98/EC and 2004/23/EC Gerð í skoðun hjá EES EFTA-ríkjunum
32009R0596 implicitly repeals
32004L0023 repeals Directive 2004/23/EC of the European Parliament and of the Council of 31 March 2004 on setting standards of quality and safety for the donation, procurement, testing, processing, preservation, storage and distribution of human tissues and cells. Tekin upp í EES-samninginn og í gildi
32002L0098 repeals DIRECTIVE 2002/98/EC OF THE EUROPEAN PARLIAMENT AND OF THE COUNCIL of 27 January 2003 setting standards of quality and safety for the collection, testing, processing, storage, and distribution of human blood and blood components and amending Directive 2001/83/EC Tekin upp í EES-samninginn og í gildi
12016E168 based on

Samantekt EUR-Lex