Tillaga að reglugerð um evrópska eftirlitsstofnun á sviði peningaþvættis - 32024R1620

Regulation (EU) 2024/1620 of the European Parliament and of the Council of 31 May 2024 establishing the Authority for Anti-Money Laundering and Countering the Financing of Terrorism and amending Regulations (EU) No 1093/2010, (EU) No 1094/2010 and (EU) No 1095/2010

Gerð á tungumálum ESB: OJ L, 2024/1620, 19.6.2024

Þýðing EES-gerðar birtist hér á íslensku við upptöku í EES-samninginn og birtingu í EES-viðbæti.

Gerð ekki til á íslensku

Tillaga sem gæti verið EES-tæk
Gerð í skoðun hjá EES-EFTA ríkjunum
Drög að ákvörðun sameiginlegu nefndarinnar í skoðun
Ákvörðun sameiginlegu nefndarinnar samþykkt en hefur ekki öðlast gildi
Tekin upp í EES-samninginn og í gildi
Tekin upp í EES-samninginn en ekki lengur í gildi

Staða og svið tillögu/gerðar

Staða tillögu/gerðar	ESB gerð í skoðun hjá Íslandi, Liechtenstein og Noregi til upptöku í EES-samninginn
Svið (EES-samningur, viðauki)	09 Fjármálaþjónusta, 09.02 Bankar og aðrar fjármálastofnanir

Almennar upplýsingar

Útdráttur

Tillaga að reglugerð um stofnun nýrrar evrópskrar eftirlitsstofnunar á vettvangi aðgerða gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka.

Nánari efnisumfjöllun

Tillaga að reglugerð um nýja evrópska eftirlitsstofnun á vettvangi aðgerða gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka (e. Anti-Money Laundering Authority - „AMLA“). Í grófum dráttum er gert ráð fyrir að meginhlutverk stofnunarinnar verði þrenns konar:Í fyrsta lagi að sinna beinu eftirliti með völdum tilkynningarskyldum aðilum á fjármálamarkaði (e. selected obliged entities). Slíkir aðilar eru valdir úr hópi fjármálafyrirtækja sem ná tilgreindu umfangi á þriggja ára fresti. Sinnir stofnunin þá beinu eftirliti með slíkum aðilum og mun t.a.m. hafa valdheimildir til að krefjast breytinga á stjórnskipulagi slíkra aðila, krefjast sértækra aðgerða til að bregðast við peningaþvætti og afturkalla starfsleyfi. Þá mun stofnunin hafa sömu heimildir og eftirlitsaðilar aðildarríkjanna hafa gagnvart slíkum tilkynningarskyldum aðilum, nema annað sé tekið fram.Í öðru lagi að sinna óbeinu eftirliti með bæði tilkynningarskyldum fjármálafyrirtækjum og öðrum tilkynningarskyldum aðilum í gegnum eftirlitsstofnanir aðildarríkjanna. Í því felst m.a. að stofnunin mun framkvæma mat á starfsemi eftirlitsaðila í aðildarríkjunum, t.a.m. þegar kemur að því hvort eftirlitsaðilar með fjármálafyrirtækjum hafi úr að spila fullnægjandi heimildum og fjármagni (e. tools and resources). Þá er einnig gert ráð fyrir að stofnunin framkvæmi reglulegar úttektir (e. peer reviews) á starfsemi eftirlitsaðila sem sinna eftirliti með öðrum tilkynningarskyldum aðilum.Til viðbótar er gert ráð fyrir að stofnunin hafi í undantekningartilvikum (e. exceptional circumstances) heimildir til að bregðast við brotum tilkynningarskyldra fjármálafyrirtækja sem ekki falla undir valda tilkynningarskylda aðila (að tilteknum skilyrðum uppfylltum, m.a. að fenginni heimild frá Framkvæmdstjórninni) með því að beina tilmælum til, eða með því að taka yfir skyldur, innlenda eftirlitsaðilans, hafni hann að grípa til aðgerða gegn þeim tilkynningarskylda aðila sem um ræðir.Í þriðja lagi að gegna samhæfingar- og stuðningshlutverki með fjármálagreiningareiningum (e. Financial Intelligence Units „FIU“) aðildarríkjanna, m.a. með því að samræma sameiginlegar greiningar slíkra eininga (e. joint analyses) og starfrækja FIU.net (vettvangur öruggrar miðlunar upplýsinga á milli slíkra eininga).Gert er ráð fyrir að stjórnkerfi stofnunarinnar verði byggt upp af stjórn (e. General Board), þar sem m.a. forstöðumenn eftirlitsaðila í aðildarríkjum muni eiga sæti (með eitt sameiginlegt atkvæði), framkvæmdastjórn (e. Executive Board) þar sem ekki er gert ráð fyrir að fulltrúar aðildarríkjanna eigi sæti, forstöðumanni (e. chair), framkvæmdastjóra (e. Executive Director) og endurskoðunarstjórn (e. Administrative Board of Review).Tillagan er hluti af svokölluðum "AML-pakka" ESB, ásamt tillögu að reglugerð um breytingu og niðurfellingu á reglugerð EB 2015/847 um þær upplýsingar sem fylgja eiga millifærslum (COM (2021) 422), tillögu að reglugerð um aðgerðir til að koma í veg fyrir misnotkun fjármálakerfisins hvað varðar peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka (COM (2021) 420) og tillögu að að tilskipun um þær aðgerðir sem aðildarríki eiga að grípa til í því skyni að koma í veg fyrir misnotkun fjármálakerfisins hvað varðar peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka (6. peningaþvættistilskipunin) (COM (2021) 423).

Staða innan stjórnsýslunnar

Stofnun hefur lokið yfirferð	Nei
Þörf á aðlögun í ákvörðun sameiginlegu nefndarinnar	Tæknilegri aðlögun, Efnislegri aðlögun
Fagráðuneyti hefur lokið vinnu við upplýsingablað og samþykkir drög að ákvörðun sameiginlegu nefndarinnar	Nei
Alþingi hefur lokið mati sínu	Nei
Utanríkisráðuneyti hefur veitt samþykki fyrir því að drög að ákvörðun sameiginlegu nefndarinnar séu send til ESB	Nei

Innleiðing

Innleiðing	Lagasetning/lagabreyting
Tilgreinið hvaða lög eða reglugerð þarf að setja eða breyta	Óvíst á þessu stigi. Verði "AML-pakkinn" samþykktur má gera ráð fyrir að breyta þurfi lögum um aðgerðir gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka nr. 140/2018 eða setja nýja löggjöf á þessu sviði. Innleiðing með reglugerðum kann einnig að koma til.
Staða innleiðingarvinnu	Innleiðing ekki hafin

Samráð

Samráð	Já
Hvaða hagsmunaaðilar	Gera má ráð fyrir að samráð þurfi við ýmsa aðila, s.s. ráðuneyti, eftirlitsstofnanir og aðila úr einkageiranum.

Áhrif

Áætlaður kostnaður hins opinbera	Ekki vitað
Mat á áhrifum og sérstökum hagsmunum Íslands	Vera kann að reglugerðin verði talin fela í sér framsal á valdi sem gangi gegn stjórnarskrá. Er enda gert ráð fyrir að stofnunin hafi beint eftirlit með, og þar með valdheimildir yfir, tilteknum fjármálafyrirtækjum sem sérstaklega verða til þess valin af stofnuninni. Þótt ekki sé fyrirsjáanlegt að íslensk fjármálafyrirtæki falli undir þau skilyrði sem sett eru fyrir því að falla í flokk „valinna“ fjármálafyrirtækja í þessum skilningi, þá er heimildin engu að síður fyrir hendi, auk þess sem gert er ráð fyrir að stofnunin geti í undantekningartilvikum, og að vissum skilyrðum uppfylltum, brugðist beint við brotum annarra tilkynningarskyldra fjármálafyrirtækja. Því til viðbótar má nefna að Evrópudómstólnum er einum falin lögsaga í málum er varða endurskoðun á tilteknum ákvörðunum hinnar nýju stofnunar. Þá kunna önnur atriði einnig að koma til frekari skoðunar í þessu sambandi, s.s. eftirlit með innlendum eftirlitsstofnunum og aðkoma að stjórn eftirlitsstofnunarinnar. Gera má ráð fyrir að leita þurfi tveggja stoða lausnar við innleiðingu reglugerðarinnar eins og gert var við innleiðingu á evrópska eftirlitskerfinu á fjármálamarkaði. Innleiðing AML-pakkans í heild mun hafa talsverð áhrif og kalla á breytingar á löggjöf eða nýja lagasetningu. Á vettvangi sérfræðingahóps um fjármálaþjónustu hafa verið greind hugsanleg "lárétt EES-álitaefni" (e. Possible EEA Horizontal Challenges) varðandi: - Ákvæði sem vísa til gerða sem ekki hafa verið innleiddar í EES-samninginn. - Ákvæði sem tengjast þriðju ríkjum. - Ákvæði um sektir af hálfu stofnunar Evrópusambandsins. - Ákvæði um möguleg tveggja stoða álitaefni sem ekki falla undir Bókun 1 við EES-samninginn.

Áætlaður kostnaður hins opinbera

Ekki vitað

Mat á áhrifum og sérstökum hagsmunum Íslands

Vera kann að reglugerðin verði talin fela í sér framsal á valdi sem gangi gegn stjórnarskrá. Er enda gert ráð fyrir að stofnunin hafi beint eftirlit með, og þar með valdheimildir yfir, tilteknum fjármálafyrirtækjum sem sérstaklega verða til þess valin af stofnuninni. Þótt ekki sé fyrirsjáanlegt að íslensk fjármálafyrirtæki falli undir þau skilyrði sem sett eru fyrir því að falla í flokk „valinna“ fjármálafyrirtækja í þessum skilningi, þá er heimildin engu að síður fyrir hendi, auk þess sem gert er ráð fyrir að stofnunin geti í undantekningartilvikum, og að vissum skilyrðum uppfylltum, brugðist beint við brotum annarra tilkynningarskyldra fjármálafyrirtækja. Því til viðbótar má nefna að Evrópudómstólnum er einum falin lögsaga í málum er varða endurskoðun á tilteknum ákvörðunum hinnar nýju stofnunar. Þá kunna önnur atriði einnig að koma til frekari skoðunar í þessu sambandi, s.s. eftirlit með innlendum eftirlitsstofnunum og aðkoma að stjórn eftirlitsstofnunarinnar.

Gera má ráð fyrir að leita þurfi tveggja stoða lausnar við innleiðingu reglugerðarinnar eins og gert var við innleiðingu á evrópska eftirlitskerfinu á fjármálamarkaði.

Innleiðing AML-pakkans í heild mun hafa talsverð áhrif og kalla á breytingar á löggjöf eða nýja lagasetningu.

Á vettvangi sérfræðingahóps um fjármálaþjónustu hafa verið greind hugsanleg "lárétt EES-álitaefni" (e. Possible EEA Horizontal Challenges) varðandi:

- Ákvæði sem vísa til gerða sem ekki hafa verið innleiddar í EES-samninginn.
- Ákvæði sem tengjast þriðju ríkjum.
- Ákvæði um sektir af hálfu stofnunar Evrópusambandsins.
- Ákvæði um möguleg tveggja stoða álitaefni sem ekki falla undir Bókun 1 við EES-samninginn.

Ábyrgðaraðilar

Ábyrgt ráðuneyti	Dómsmálaráðuneytið
Önnur ráðuneyti sem hafa aðkomu	Fjármála- og efnahagsráðuneytið

Samþykktar gerðir birtar í Stjórnartíðindum ESB

CELEX-númer	32024R1620
Þennan dag skulu skilyrði uppfyllt í ESB	31.05.2024
Samþykkt tilvísun í Stjórnartíðindi ESB	OJ L, 2024/1620, 19.6.2024
Þennan dag skulu skilyrði uppfyllt í ESB	01.07.2025

Vinnslustig (pipeline stage)

COM numer	COM(2021) 421
Dagsetning tillögu ESB	22.07.2021
Dagsetning tillögu	22.07.2021
Samþykktardagur i ESB	01.07.2025

Breytt af (Modified by)

DP(2024) 067 52024DP0067	based on
32026D01260	based on
32025R2088	amends	Regulation (EU) 2025/2088 of the European Parliament and of the Council of 8 October 2025 amending Regulations (EU) No 1092/2010, (EU) No 1093/2010, (EU) No 1094/2010, (EU) No 1095/2010, (EU) No 806/2014, (EU) 2021/523 and (EU) 2024/1620 as regards certain reporting requirements in the fields of financial services and investment support	Gerð í skoðun hjá EES EFTA-ríkjunum
32025D0632	based on
32025D02998	based on

Breytir (Modifies)

COM(2021) 421 52021PC0421	adopts	Regulation (EU) 2024/1620 of the European Parliament and of the Council of 31 May 2024 establishing the Authority for Anti-Money Laundering and Countering the Financing of Terrorism and amending Regulations (EU) No 1093/2010, (EU) No 1094/2010 and (EU) No 1095/2010	Gerð í skoðun hjá EES EFTA-ríkjunum
32010R1095	amends	Regulation No 1095/2010 of the European Parliament and of the Council of 24 November 2010 establishing a European Supervisory Authority (European Securities and Markets Authority), amending Decision No 716/2009/EC and repealing Commission Decision 2009/77/EC - ESMA	Tekin upp í EES-samninginn og í gildi
32010R1094	amends	Regulation No 1094/2010 of the European Parliament and of the Council of 24 November 2010 establishing a European Supervisory Authority (European Insurance and Occupational Pensions Authority), amending Decision No 716/2009/EC and repealing Commission Decision 2009/79/EC - EIOPA	Tekin upp í EES-samninginn og í gildi
32010R1093	amends	Regulation No 1093/2010 of the European Parliament and of the Council of 24 November 2010 establishing a European Supervisory Authority (European Banking Authority), amending Decision No 716/2009/EC and repealing Commission Decision 2009/78/EC - EBA	Tekin upp í EES-samninginn og í gildi

Samantekt EUR-Lex

WHAT IS THE AIM OF THE REGULATION?

Regulation (EU) 2024/1620 establishes the Authority for Anti-Money Laundering and Countering the Financing of Terrorism (AMLA) with extensive regulatory and supervisory oversight and enforcement powers over the obliged entities (businesses subject to anti-money-laundering rules) and national public authorities active in this area.

AMLA, based in Frankfurt am Main, is specifically tasked with strengthening the European Union’s (EU) framework of prevention of financial crime and thereby contributes to protecting:

the public interest;
the stability and integrity of the EU’s financial system;
the proper functioning of the internal market.

KEY POINTS

AMLA, which is accountable to the European Parliament and the Council of the European Union, has the following general tasks:

monitoring and assessing money laundering and terrorism financing threats and risks in the EU and the wider world;
collecting, analysing and sharing information from a network of national and European supervisors;
facilitating and improving cooperation and information exchange among EU Financial Intelligence Units (FIUs);
organising, initiating and supporting joint analyses by the FIUs of cross-border suspicious transactions or activity;
cooperating with other EU institutions, bodies, offices and agencies with competences in the area of fighting serious criminal offences, for example the European Public Prosecutor’s Office (EPPO), the European Union Agency for Criminal Justice Cooperation (Eurojust), the European Union Agency for Law Enforcement Cooperation (Europol) and the European Anti-Fraud Office (OLAF);
establishing and keeping up to date a central information database whose content is available to national and European supervisors;
issuing publications and providing training in the area of anti-money laundering and countering the financing of terrorism (AML/CFT);
informing the European Commission if an EU Member State fails to correctly apply EU rules tackling money laundering and terrorism financing in Directive (EU) 2024/1640 (see summary);
ensuring the AML/CFT supervisory system operates effectively and consistently by:
- developing a harmonised supervisory methodology,
- requiring supervisory authorities to carry out annual reviews with a specific theme,
- promoting common supervisory approaches and best practices.

It also has specific supervisory and oversight tasks over:

individual and groups of credit and financial institutions with a high-risk profile selected for direct supervision(selected obliged entities);
financial and non-financial supervisors of all the other obliged entities in the EU;
national FIUs; and
the power to, among other things:
- issue binding decisions to high-risk individual institutions,
- require supervisors to provide it with all necessary information,
- request non-operational data, analyses and statistics from FIUs,
- draft regulatory technical standards, guidelines and recommendations.

Direct supervision of selected obliged entities

AMLA:

selects, every three years, obliged entities, which are credit and financial institutions with high-risk profiles and operations in at least six Member States, for direct supervision;
appoints a joint supervisory team for each selected obliged entity;
carries out direct supervision, together with staff from relevant national supervisors, by means of general investigations, on-site inspections, etc.;
can apply administrative monetary sanctions and periodic penalty payments, which the Court of Justice of the European Union has the power to review, annul, reduce or increase.

Indirect supervision

AMLA:

assesses financial supervisors periodically to ensure consistently high-level standards and practices;
conducts peer reviews of non-financial supervisors and public bodies;
ensures AML/CFT supervisory colleges exist in the financial and non-financial sectors for the institutions concerned;
settles any cross-border problems between financial supervisors;
acts against supervisors failing in their duty.

The Commission:

may use delegated acts for four years, from 26 June 2024, to adopt regulatory technical standards, which must not contain strategic decisions or policy choices and which the Parliament or the Council may challenge;
presents a report on AMLA’s performance by 31 December 2030, and every five years thereafter.

The regulation amends:

Regulation (EU) No 1093/2010 on the European Banking Authority;
Regulation (EU) No 1094/2010 on the European Insurance and Occupational Pensions Authority;
Regulation (EU) No 1095/2010 on the European Securities and Markets Authority.

FROM WHEN DOES THE REGULATION APPLY?

The regulation applies from 1 July 2025.

BACKGROUND

The regulation is part of a comprehensive package strengthening the EU’s AML/CFT measures.

The other elements of the package are:

Regulation (EU) 2024/1624 (see summary),
Directive (EU) 2024/1640 (see summary),
Regulation (EU) 2023/1113 (see summary),
Regulation (EU) 2023/1114 (see summary).

For further information, see:

AMLA – The new EU Authority for Anti-Money Laundering and Countering the Financing of Terrorism (European Union).

MAIN DOCUMENT

Flokkun (Classifications)

EUROVOC	financial institution, fight against crime, financial transaction, operation of the Institutions, money laundering, banking supervision, economic offence, financial supervision, terrorism financing
Subject matter	Provisions governing the Institutions, Justice and home affairs, Judicial cooperation in criminal matters